Σαν σήμερα, 1η Μαΐου, εργατική πρωτομαγιά, γεννήθηκε ο ποιητής που
έταξε την έμπνευσή του στην Αριστερά και συνδέθηκε όσο λίγοι με τους
εργατικούς αγώνες, την εθνική αντίσταση και τον αγώνα κατά της
δικτατορίας.

Ένα σύντομο βιογραφικό

Γεννήθηκε στη Μονεμβάσια την Πρωτομαγιά του 1909 και πέθανε στην
Αθήνα το Νοέμβριο του 1990, αφήνοντας πίσω του πάνω από εκατό ποιητικές
συλλογές και συνθέσεις, εννέα πεζογραφήματα, τέσσερα θεατρικά, πολλές
μεταφράσεις, και χρονογραφήματα καθώς και 50 ανέκδοτες συλλογές
ποιημάτων.

Ήταν γιος κτηματία που ξέπεσε οικονομικά. Νέος ήρθε στην Αθήνα όπου
πέρασε δύσκολα χρόνια γεμάτα στερήσεις και κακουχίες. Μόλις τέλειωσε
τις εγκύκλιες σπουδές του γράφτηκε στη σχολή χορού Μοριάνοβ και για ένα
διάστημα συμμετείχε σαν χορευτής στη Λυρική Σκηνή. Η από τις στερήσεις
κλονισμένη υγεία του τον ανάγκασε να αφήσει το χορό και να ασχοληθεί
μονάχα με την ποίηση, ενώ για τα προς το ζην εργαζόταν σε διάφορους
εκδοτικούς οίκους.

Το 1921 άρχισε να συνεργάζεται με τη «Διάπλαση των Παίδων».
Συνεισέφερε επίσης ποιήματα στο φιλολογικό παράρτημα της «Μεγάλης
Ελληνικής Εγκυκλοπαίδειας» του Πυρσού. Το 1934 εκδόθηκε η πρώτη
ποιητική συλλογή του με τίτλο «Τρακτέρ», ενώ ξεκίνησε να δημοσιεύει στο
«Ριζοσπάστη» τη στήλη «Γράμματα για το Μέτωπο». Την ίδια χρονιά γίνεται
μέλος του ΚΚΕ στο οποίο παρέμεινε πιστός μέχρι το θάνατό του. Το 1935
κυκλοφορούν οι «Πυραμίδες», το 1936 ο «Επιτάφιος» και το 1937 «Το
τραγούδι της αδελφής μου». Το 1956 λαμβάνει το Α´ Κρατικό Βραβείο
Ποίησης για τη «Σονάτα του Σεληνόφωτος», ενώ ακολουθούν λαμπρά έργα
όπως η «Ρωμιοσύνη», τα «Δεκαοχτώ λιανοτράγουδα της πικρής πατρίδας», ο
«Ύμνος και θρήνος για την Κύπρο», η «Η Κυρά των Αμπελιών», κ.α.

Ο Γιάννης Ρίτσος γράφει ασταμάτητα και η αναγνώριση έρχεται η μία
μετά την άλλη. Τα έργα του μεταφράζονται σε πολλές ξένες γλώσσες και ο
Ρίτσος γίνεται ευρύτερα γνωστός. Το 1968 προτάθηκε για το βραβείο
Νόμπελ ενώ έλαβε πλήθος διεθνών βραβείων. Ενδεικτικά: «Μέγα διεθνές
βραβείο ποίησης» (Βέλγιο, 1972), διεθνές βραβείο «Γκεόργκι Δημητρώφ».
(Βουλγαρία, 1975), μέγα βραβείο ποίησης «Αλφρέ ντε Βινύ» (Γαλλία,
1975), διεθνές βραβείο «Αἴτνα-Ταορμίνα» (Ἰταλία, 1976), «βραβείο Λένιν
για την ειρήνη» (ΕΣΣΔ, 1977), διεθνές βραβείο «Μποντέλο» (1978).

Ο Γάλλος ποιητής Αραγκόν θα πει ότι ο Ρίτσος είναι ο μεγαλύτερος
ποιητής του αιώνα, ενώ ο Χιλιανός Νερούντα τη στιγμή της βράβευσης του
με το Νόμπελ θα πει ότι ο Ρίτσος είναι καλύτερος από αυτόν.

Ο Γιάννης Ρίτσος φυλακίστηκε, εξορίστηκε και εκτοπίστηκε πολλές
φορές για τα πολιτικά του πιστεύω. Συγκεκριμένα συλλαμβάνεται τον
Ιούλιο του 1948 και εξορίζεται στη Λήμνο, κατόπιν στη Μακρόνησο (Μάης
1949) και το 1950 στον Άι Στράτη. Τον Αύγουστο του 1952, αφήνεται
τελικά ελεύθερος και γίνεται μέλος της Ενιαίας Δημοκρατικής Αριστεράς,
αφού, το Κομμουνιστικό Κόμμα είχε τεθεί εκτός νόμου.

Ο λαός σε όποια πολιτική παράταξη κι αν ανήκει δεν μπορεί να μείνει
ασυγκίνητος από το έργο του Ρίτσου. Ο ποιητής μιλάει για ειρήνη, για
κοινωνική δικαιοσύνη, για ανθρωπιά. Δεν μπορεί παρά να συγκινεί και να
συγκινείται…

Οι μεγάλοι αγώνες μέσα από το έργο του

Τεράστιο και σημαντικό το έργο του. Ο Μίκης Θεοδωράκης είχε πει «Δεν
χρειάζεται να αναφερθώ στην απέραντη εκτίμηση, στον θαυμασμό και στην
αγάπη που τρέφω για τον Γιάννη Ρίτσο. Ο Ρίτσος μας δίδαξε ότι η μεγάλη
ποίηση και οι μεγάλοι ποιητές μπορούν να ταυτιστούν με τη ζωή του
πολίτη. Ο «Επιτάφιος» συνδέθηκε με τους εργατικούς αγώνες του λαού, η
«Ρωμιοσύνη» με την εθνική αντίσταση, τα «Λιανοτράγουδα» με τους αγώνες
κατά της δικτατορίας. Εγώ πρόσφερα απλώς το «όπλο» για να σπάσουμε τα
τείχη της μπουρζουαζίας και να μπούμε σε κάθε σπίτι. Ήταν από μέρους
μου μια ηθελημένη επαναστατική πράξη, με στόχο να δοθεί ένα άλλο νόημα
στο τραγούδι, αλλά και μια ελπίδα στο λαό. Τελικά, επηρεάσαμε και την
αισθητική του, ενώ η επικοινωνία της τέχνης με το λαό όχι μόνο
επετεύχθη, αλλά πήρε αργότερα διαστάσεις ανέλπιστες…».